Mieszko Olszewski PhD na NoAutomata zdjęcie.

Panarchy: jak ułatwić rozprzestrzenianie się pomysłów i innowacji?

Czytaj w 6 min.
Autor: Mieszko Olszewski
NoAutomata.com Kreatywność w Organizacji na Linked-in logo.
Obserwuj!

🎯 Korzyść: Struktura Panarchy pozwala zidentyfikować przeszkody oraz określić możliwości rozprzestrzeniania pomysłów i innowacji. 
🔎 Czas: 120 min. 

Czym jest struktura Panarchy?

💡 Panarchy (Panarchia) to jedna ze struktur Liberating Structures. Liberating Structures to łatwe w praktycznym użyciu i adaptacji narzędzia stworzone w celu wspierania partycypacyjnego i efektywnego zarządzania procesami grupowymi w trakcie spotkań i warsztatów. O Liberating Structures przeczytasz więcej tutaj.

Aby zrozumieć ideę struktury Panarchy zapoznaj się ze strukturą Ecocykle Plainning.

Jakie jest przeznaczenie struktury Panarchy?

Struktura pomaga zidentyfikować przeszkody i określić możliwości 🌪 rozprzestrzeniania 💡 pomysłów (innowacji) biorąc pod uwagę 🔺🔻 wielopoziomowy charakter systemów społecznych.

Struktura pozwala zwizualizować zależności między różnymi systemami (patrz rysynek poniżej), określić wpływ poszczególnych systemów na rozprzestrzenianie się innowacji, a także – przy wykorzystaniu struktury Ecocycle Planning – zidentyfikować możliwości rozprzestrzeniania się innowacji między poziomami oraz poza granice systemów.

Panarchy (Panarchia) - technika Liberating Structures.
Rysunek 1. Arkusz techniki Panarchy.

Pięć elementów struktury Panarchy?

A oto 5 elementów struktury Panarchy: 

1. Zaproszenie uczestników:

📌 Zaproś uczestników do zidentyfikowania czynników, na każdym poziomie wykresu (→ 📄 arkusza Panarchy), które stanowią źródło problemu. 

📌 Poproś uczestników, aby określili strategie i możliwości
zmian na każdym poziomie wykresu (→ 📄 arkusza Panarchy).

2. Zaaranżowanie przestrzeni i potrzebne materiały:

  • Pomieszczenie z pustą ścianą i znajdującą się przy niej otwartą przestrzenią, w której uczestnicy bez problemu się pomieszczą.
  • Czyste 📄 arkusze Panarchy dla każdego uczestnika.
  • Kartki samoprzylepne dla każdego uczestnika.
  • Kartki flipchart przeznaczone do rysowania grafiki Panarchy.
  • Duża naścienna lub przymocowana do flipcharta wersja arkusza Panarchy.

3. Aktywność uczestników:

  • Każdy zaangażowany w zmianę lub ten, kto może przyczynić się do rozpowszechnienia innowacji, jest uwzględniony.
  • Każdy ma możliwość wniesienia swojego wkładu.

4. Podział na grupy:

  • Praca 👤 samodzielna, 👥 pary, grupy  👥 4-osobowe, 👥 cała grupa: 1-2-4-All.

5. Instrukcja postępowania i ramy czasowe:

  • Zaprezentuj ideę Panarchy oraz Ecocycle Planning. Pokaż uczestnikom przykład wykonanego ćwiczenia (przykład znajdziesz m.in. w podręczniku Liberating Strucutres). Rozdaj czyste arkusze 📄 Panarchy każdemu uczestnikowi warsztatu. 
  • Zaproś uczestników do wypisania wszystkich🔺🔻poziomów, które mają wpływ na rozprzestrzenienie się ich 💡 pomysłów/innowacji.
  • 📌 Krok 1. W pierwszym kroku uczestnicy 👤 samodzielnie tworzą 📋 listę czynników, odpowiadając na pytanie: Jakie są wszyskie czynnki, od najmniejszych do największych, które wpływają na nasze szanse odniesienia sukcesu? Podpowiedz uczestnikom, aby wzięli pod uwagę:
    • czynniki na 🔺 poziomie mikro: cząstki, indywidualne osoby, zespoły itd.
    • czynniki na 🔸 poziomie mezo: organizacja, sieci itd.
    • czynniki na 🔻 poziomie makro: kultura, polityka, mity itd.
    • 🕐 Czas: 5 min.
  • 📌 Krok 2. W drugim kroku, 👥 w parach, uczestnicy przypisują czynniki do określonych poziomów, dla których
    następnie tworzą 🏷 etykiety (4-7 poziomów wystarczy). 🕐 Czas: 10 min.
  • 📌 Krok 3. W trzecim kroku, 👥 w grupach 4-osobowych, uczestnicy porównują swoje propozycje i uzgadniają finalną wersję, uzupełniając swoje arkusze kartkami samoprzylepnymi. 🕐 Czas: 10 min.
  • Jeżeli w ćwiczeniu bierze udział 👥 większa liczba grup 4-osobowych, poproś je, by dodały wszystkie niewymienione do tej pory poziomy do wspólnego dużego arkusza 📄 Panarchy. 🕐 Czas: 10 min.
  • Poproś uczestników, by 👥 w grupach 4-osobowych zastanowili się nad następującymi pytaniami:
    • 🗪 Którym poziomom poświęcano do tej pory najwięcej uwagi i gdzie była największa liczba inwestycji?
    • 🗪 Które poziomy były dotąd pomijane?
    • 🗪 Co wiemy o stanie i dynamice wydarzeń odbywających się na poszczególnych poziomach?
    • 🕐 Czas: 10 min.
  • Podzielcie się 🗬 przemyśleniami z kilku grup 4-osobowych. 🕐 Czas: 5 min.
  • Poproś grupy 👥 2- lub 4-osobowe, by wybrane poziomy poddały eksploracji za pomocą struktury Ecocycle Planning . ⚠ Uwaga! Każda grupa powinna wybrać jeden z puli 4-7 poziomów. Upewnij się, że do odpowiednich grup trafili ludzie z doświadczeniem w pracy na danym poziomie. Zapytaj:
    • 🗪 Co obecnie dzieje się na tym poziomie?
    • 🗪 Jakie akcje podejmowane są na tym poziomie w związku z wyzwaniem, którego dotyczy nasza innowacja?
    • 🗪 Czy reakcje na stojące przed nami wyzwania mają charakter przedsiębiorczy, menedżerski, wywrotowy czy odnawiający?
    • 🗪 Poproś grupy, aby stworzyły orientacyjne mapy ekocyklu dla swoich poziomów. 🕐 Czas: 15 min.
  • Zbierz 🗺 mapy ekocyklu. Każda grupa pokrótce prezentuje poziom, nad którym pracowała. 🕐 Czas: 10 min. 
  • Przeprowadźcie burze mózgów w małych grupach, by zidentyfikować możliwości i przeszkody na drodze rozpowszechniania innowacji lub wdrożenia pomysłów. Zapytaj:
    • 🗪  Jakie możliwości i przeszkody widzicie między poziomami, gdy patrzycie w górę lub w dół?
    • 🗪  Jakie możliwości na wdrożenie nowych pomysłów dostrzegacie, patrząc w górę?
    • 🗪  Jakie zasoby spływają w dół, w wyniku innowacji – kreatywnej destrukcji – odbywającej się powyżej?
    • 🗪  Jakie niewielkie działania na niższych poziomach
      powodują zakłócenia powyżej?
    • Zachęć grupy, aby w duchu dobrej zabawy puściły
      wodze fantazji. 🕐 Czas: 15 min.
  • Dokonajcie priorytetyzacji możliwości i przeszkód, które ujrzą światło dzienne. 🕐 Czas: 10 min.
  • Dla każdego punktu na liście możliwości i przeszkód utwórzcie akcję z wykorzystaniem struktury 1-2-4 (indywidualnie, w parach, w czwórkach). Zapytaj uczestników:
    • 🗪  Jakie akcje możecie podjąć już teraz, aby wywrzeć wpływ na poziomy znajdujące się pod wami oraz nad wami?
    • 🗪  Kto z osób, które znacie, ma wpływ na więcej niż jeden poziom?
    • 🕐 Czas: 10 min.
  • Podzielcie się akcjami z całą grupą, umieszczając kartki samoprzylepne na odpowiednich poziomach wspólnego dużego arkusza 📄  Panarchy. 🕐 Czas: 15 min.
  • Zaproś grupę do dokładnego przyjrzenia się wspólnemu arkuszowi. Użyj struktury What, So What, Now What? w celu zwiększenia zrozumienia i priorytetyzacji kolejnych możliwych kroków. 🕐 Czas: 15 min.
  • Wracajcie i regularnie aktualizujcie wspólny arkusz Panarchy, odzwierciedlając postępy grupy w rozprzestrzenianiu swoich innowacji.

Nota finalis

⚠ Uwaga! Pamiętaj, że żadna technika kreatywnego myślenia nie zastąpi holistycznego programu zarządzania kreatywnością w organizacji. Kreatywni jesteśmy codziennie, w różnych porach dnia, a nie tylko w czasie organizowanych doraźnie spotkań i warsztatów. Poszczególne elementy systemu zarządzania kreatywnością (np. ludzie, procesy, niematerialne i materialne środowisko pracy) powinny wzajemnie się wspierać, pobudzając aktywność twórczą zespołów, także w sytuacjach całkiem nieformalnych i spontanicznych.

Poznaj szerszy kontekst:

🔎 O technikach kreatywnego myślenia przeczytasz tutaj.

🔎 O procesie twórczym przeczytasz tutaj.

🔎 O burzy mózgów i dobrych praktykach brainstormingu przeczytasz tutaj.

🔎 O klimacie dla kreatywności przeczytasz tutaj.

🔎 O motywowaniu do zachowań kreatywnych przeczytasz tutaj.

🔎 O kreatywności człowieka przeczytasz tutaj.

🔎 O rodzajach kreatywnych pomysłów przeczytasz tutaj.

📚 Cechy osób kreatywnych i kreatywność człowieka.  Na wiele pytań dotyczących kreatywności człowieka odpowiedzieliśmy tutaj.

Referencje / References:

Polskie opracowanie 33 struktur Liberating Structures (2020).

Co myślisz? Podziel się opinią!
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0

Ten artykuł został napisany przez człowieka, bez udziału sztucznej inteligencji.

Udostępnij:
NAJNOWSZE WPISY