Mieszko Olszewski PhD na NoAutomata zdjęcie.

Macierz porozumienia i pewności: Technika Liberating Structures

Czytaj w 6 min.
Autor: Mieszko Olszewski
NoAutomata.com Kreatywność w Organizacji na Linked-in logo.
Obserwuj!

🎯 Korzyść: Struktura Macierz porozumienia i pewności pomaga zaklasyfikować problemy, z którymi mierzy się organizacja, do jednej z czterech kategorii: prosty, skomplikowany, złożony lub chaotyczny.
🔎 Czas: 45 min. 

Czym jest struktura Macierz porozumienia i pewności?

💡 Macierz porozumienia i pewności (Agreement & Certainty Matrix) to jedna ze struktur Liberating Structures. Liberating Structures to łatwe w praktycznym użyciu i adaptacji narzędzia stworzone w celu wspierania partycypacyjnego i efektywnego zarządzania procesami grupowymi w trakcie spotkań i warsztatów. O Liberating Structures przeczytasz więcej tutaj.

Jakie jest przeznaczenie struktury Macierz porozumienia i pewności?

Struktura pomaga zaklasyfikować problem do jednej z czterech kategorii: prosty, skomplikowany, złożony lub chaotyczny. Dzięki dopasowaniu problemów do odpowiednich metod ich rozwiązania, Macierz porozumienia i pewności pomaga ograniczyć marnotrawstwo zasobów i energii, jak również unaocznić zakres i charakter problemów, z jakimi mierzą się uczestnicy organizacji. 💡 O rodzajach twórczych problemów pisaliśmy tutaj oraz tutaj. Warto tam zajrzeć! 

Rodzaje problemów w Macierzy porozumienia i pewności

Zgodnie z podręcznikiem Liberating Structures, istnieją cztery rodzaje problemów.

Problem 🍪 prosty można rozwiązać go za pomocą łatwych do powielenia praktyk działania. Problem 🚀 skomplikowany wymaga od ekspertów w danej dziedzinie opracowania zaawansowanego rozwiązania, które przyniesie przewidywalne wyniki. Problem 🍼 złożony to taki, gdy istnieje kilka uzasadnionych sposobów postępowania, ale wyników nie można szczegółowo przewidzieć. Natomiast problem 🐴 chaotyczny występuje wówczas, gdy kontekst jest zbyt burzliwy, aby zidentyfikować sposób postępowania.

Macierz porozumienia i pewności - technika Liberating Structures - wykres.
Rysunek 1. Macierz porozumienia i pewności. Źródło: Polskie opracowanie 33 struktur Liberating Structures (2020)..

Do opisania różnic między kategoriami można użyć prostej analogii:🍪 prosty jest jak przestrzeganie przepisu, 🚀 skomplikowany jak wysłanie rakiety na księżyc, 🍼 złożony jest jak wychowanie dziecka, a 🐴 chaotyczny jak gra pt. Przypnij ogon osiołkowi.

Tabela 1. Cztery rodzaje problemów w strukturze Macierz porozumienia i pewności.

Problem prosty

Problem skomplikowany

Problem złożony

Problem chaotyczny

🍪 Przestrzeganie przepisu

🚀 Wysłanie rakiety na Księżyc

🍼 Wychowanie dziecka

🐴 Przypnij ogon osiołkowi

Konieczne jest zastosowanie przepisu.

Sztywne procedury postępowania lub formuły działania.

Procedury rzadko są pomocne; konieczne są eksperymenty.

Sztywne procedury mogą przynieść efekt odwrotny do zamierzonego.

Przepisy są testowane dla zapewnienia powtarzalności sukcesu.

Wysłanie jednej rakiety zwiększa szanse na powodzenie wysłania kolejnych; kluczowe elementy są identyczne.

Wychowanie jednego dziecka daje doświadczenie, ale nie gwarancję kolejnego sukcesu.

Doświadczenie może pomóc w ustaleniu, co jest przydatne w diagnozowaniu i łagodzeniu kryzysu, lub utrudnić diagnozę.

Nie jest wymagana żadna szczególna wiedza specjalistyczna

Wysoki poziom wiedzy specjalistycznej w różnych dziedzinach jest niezbędny do osiągnięcia sukcesu.

Wiedza specjalistyczna może się przydać, ale nie jest ani konieczna, ani wystarczająca do zapewnienia sukcesu.

Szybkie działanie i umiejętność improwizacji, a także korzystanie oddolnej wiedzy praktycznej może pomóc.

Przepisy każdorazowo gwarantują ustandaryzowane, przewidywalne rezultaty.

Rakiety są podobne i istnieje wysoki poziom przewidywalności rezultatów.

Każde dziecko jest indywidualną jednostką o nieprzewidywalnych „rezultatach”.

W miarę odkrywania nieznanego mogą pojawić się nowe wzory.

Źródło: Polskie opracowanie 33 struktur Liberating Structures (2020).

Pięć elementów struktury Macierzy porozumienia i pewności

A oto 5 elementów struktury Macierz porozumienia i pewności: 

1. Zaproszenie uczestników:

  • Zachęć uczestników do zaklasyfikowania swojego problemu do jednej z czterech kategorii – jako problem 🍪 prosty, 🚀 skomplikowany, 🍼 złożony lub 🐴 chaotyczny.
  • Poproś o umiejscowienie problemów na macierzy zgodnie z dwoma pytaniami:
    • (1) Jaki jest stopień porozumienia między uczestnikami względem problemu i sposobu jego rozwiązania?
    • (2) Jaki jest stopień pewności i przewidywalności wyników, jakie zostaną wygenerowane z rozwiązań zaproponowanych w celu rozwiązania problemu?
  • Poproś uczestników, aby pomyśleli o podejściach do rozwiązania problemu, które już stosują lub rozważają, oraz aby ocenili dopasowanie podejść do natury problemu i określili, gdzie występują niedopasowania.

2. Zaaranżowanie przestrzeni i potrzebne materiały:

  • Krzesła 🪑 do siedzenia w grupach od 4 do 6 osób.
  • Małe, okrągłe stoły (opcjonalne).
  • Obszerna pusta ściana z przyczepionym wzorem macierzy i przestrzenią do pisania.
  • Kartka z czystą macierzą 📎 do uzupełnienia, dla każdego uczestnika.
  • Karteczki i długopisy dla każdego uczestnika.

3. Aktywność uczestników:

  • 👥 Wszyscy zaangażowani w zespół roboczy bądź jednostkę, której problem dotyczy (nie tylko liderzy).
  • 👥 Wszyscy mają równe szanse na wniesienie swojego wkładu.

4. Podział na grupy:

  • Najpierw 👤 indywidualnie, do samodzielnej oceny.
  • Następnie 👥 w małych grupach po 4-6 osób.
  • Na końcu 👥 całą grupą.

5. Instrukcja postępowania i ramy czasowe:

  • Poproś uczestników, aby samodzielnie wypisali na pojedynczych karteczkach wszystkie problemy i wyzwania, jakie zajmują ich głowę. 🕐 Czas: 5 min.
  • Wciąż samodzielnie, uczestnicy umieszczają swoje karteczki na indywidualnych macierzach. 🕐 Czas: 5 min.
  • Poproś o dyskusje w parach. 🕐 Czas: 5 min.
  • Zachęć do porozmawiania w grupach 4-6-osobowych w celu znalezienia punktów wspólnych, różnic i niezgodności. 🕐 Czas: 10 min.
  • Poproś o umiejscowienie wszystkich karteczek na wspólnej macierzy na ścianie. 🕐 Czas: 5 min.
  • Poproś o połączenie się w małe grupy, spojrzenie na macierz z dystansu i zastanowienie się nad pytaniami: Jakie wzorce dostrzegamy?, Czy wyróżniają się jakieś szczególne niezgodności do zaadresowania?. 🕐 Czas: 5 min.
  • Zaproś wszystkich do podzielenia się refleksjami na forum i do zdecydowania
    o kolejnych krokach. 🕐 Czas: 10 min.

Nota finalis

⚠ Uwaga! Pamiętaj, że żadna technika kreatywnego myślenia nie zastąpi holistycznego programu zarządzania kreatywnością w organizacji. Kreatywni jesteśmy codziennie, w różnych porach dnia, a nie tylko w czasie organizowanych doraźnie spotkań i warsztatów. Poszczególne elementy systemu zarządzania kreatywnością (np. ludzie, procesy, niematerialne i materialne środowisko pracy) powinny wzajemnie się wspierać, pobudzając aktywność twórczą zespołów, także w sytuacjach całkiem nieformalnych i spontanicznych.

Poznaj szerszy kontekst:

🔎 O technikach kreatywnego myślenia przeczytasz tutaj.

🔎 O procesie twórczym przeczytasz tutaj.

🔎 O burzy mózgów i dobrych praktykach brainstormingu przeczytasz tutaj.

🔎 O klimacie dla kreatywności przeczytasz tutaj.

🔎 O motywowaniu do zachowań kreatywnych przeczytasz tutaj.

🔎 O kreatywności człowieka przeczytasz tutaj.

🔎 O rodzajach kreatywnych pomysłów przeczytasz tutaj.

📚 Cechy osób kreatywnych i kreatywność człowieka.  Na wiele pytań dotyczących kreatywności człowieka odpowiedzieliśmy tutaj.

Referencje / References:

Polskie opracowanie 33 struktur Liberating Structures (2020).

Co myślisz? Podziel się opinią!
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0

Ten artykuł został napisany przez człowieka, bez udziału sztucznej inteligencji.

Udostępnij:
NAJNOWSZE WPISY