Mieszko Olszewski PhD na NoAutomata zdjęcie.

Analogia trafna i nośna: Analogia jako narzędzie twórczości

Czytaj w 4 min.
Autor: Mieszko Olszewski
NoAutomata.com Kreatywność w Organizacji na Linked-in logo.
Obserwuj!

🎯 Korzyść: Analogia trafna i nośna to dwa spawdzone narzędzia twórczego myślenia.
🔎 Czas: n/a

Czym jest analogia?

Analogia jest odmianą rozumowania indukcyjnego. 

Rozumowanie indukcyjne polega na wyciąganiu wniosków z niepełnego zbioru przesłanek; występuje tutaj element zgadywania, domyślania się, wykorzystywania informacji niepełnych. 

💡 Analogia jest związkiem między dwoma obiektami (A i B), związkiem opartym na podobieństwie ich struktury wewnętrznej. Poodobieństwo struktury wewnętrznej jest tutaj rozumiane jako wspólnota relacji między kilkoma elementami każdego członu analogii (np. A: społeczeństwo, B: rój pszczół); analogią nie jest związek oparty na wspólnocie pojedynczej cechy (A: niebieskie niebo, B: niebieskie Smerfy).

Więcej na temat analogii przeczytasz tutaj.

Czym jest analogia trafna i nośna?

Analogia trafna i nośna są sprawdzonymi narzędziem twórczego myślenia. 

Analogia trafna

💡 Analogia trafna ułatwia zrozumienie trudnych treści, upraszczając je i pozbawiając elementów niejasnych, mętnych czy niejednoznacznych. Wykorzystujemy analogię trafną do opisu złożonego problemu, który – dzięki porównaniu go do czegoś nam znanego – staje się zrozumiały.

📣 Funkcja: oswojenia czegoś dziwnego (making the strange familiar). Analogia trafna pozwala łatwiej i głębiej zrozumieć trudne i złożone zjawiska czy problemy, ponieważ w pewnym sensie upraszcza obiekt porównywany dzięki połączeniu go z prostym i zrozumiałym nośnikiem.

📋 Cechy analogii trafnej:

  • człon porównujący jest prostszy, lepiej znany lub bardziej obrazowy, niż człon porównywany,
  • człon porównujący może uwydatnić jakąś cechę lub relację,
  • jest zrozumiała, nie wymaga wyjaśnienia lub uzasadnienia.

📌 Przykład. Wymyślanie rewolucyjnych pomysłów jest jak szukanie igły w stogu siana. Kreatywny warsztat jest jak jazda na rowerze bez trzymanki.

Analogia trafna i analogia nośna w kreatywości. Szukanie pomysłów w stogu siana.
Ilustracja 1. Analogia trafna: wymyślanie rewolucyjnych pomysłów jest jak szukanie igły w stogu siana (oczami AI). Źródło: Midjourney.com

Analogia nośna

💡 Analogia nośna zasila proces twórczy o nowe informacje do przetwarzania, ułatwiając tym samym przejście od jednego obiektu lub dziedziny wiedzy do zupełnie innych obszarów wiedzy. Wykorzystujemy analogię nośną, aby oddalić się od problemu w jego pierwotnym sformułowaniu i przejść do zupełnie nieoczekiwanych porównań (czyli udziwnić problem), i w ten sposób poszerzyć zakres informacji przetwarzanych w procesie twórczym.

📣 Funkcja: udziwnienie czegoś znanego (making the familiar strange). Analogia nośna niesie nas w odległe rejony i umożliwia wykorzystanie nieoczekiwanych fragmentów naszej wiedzy, gdyż oddala nas od tematu za pomocą oryginalnego nośnika.

📋 Cechy analogii nośnej:

  • człon porównujący (nośnik) jest złożony, wieloaspektowy, wymaga refleksji,
  • człon porównujący (nośnik) pochodzi z innej dziedziny wiedzy, niż obiekt porównywany, zakresy semantyczne obu członków analogii są od siebie oddalone,
  • nie ma wyraźnego i oczywistego związku między obiektem a nośnikiem,
  • użycie danego nośnika jest zaskakujące, budzi zdziwienie i domaga się uzasadnień,
  • analogia nie jest oczywista i zrozumiała, wymaga wyjaśnienia lub uzasadnienia,

📌 Przykład. Wymyślanie rewolucyjnych pomysłów jest jak proces powstawania wszechświata w teorii wielkiego wybuchu. Kreatywny warsztat jest jak ocean targany prądami morskimi.

Analogia nośna - technika kreatywności. Kreatywność jest jak wielki wybuch.
Ilustracja 2. Analogia nośna: wymyślanie rewolucyjnych pomysłów jest jak proces powstawania wszechświata w teorii wielkiego wybuchu (oczami AI). Źródło: Midjourney.com

Analogia trafna i nośna – zastosowanie

Analogia trafna i nośna są wykorzystywane w różnych technika kreatywnego myślenia, m.in. w technice CIRCEPT czy Bionice.

Nota finalis

⚠ Uwaga! Pamiętaj, że żadna technika kreatywnego myślenia nie zastąpi holistycznego programu zarządzania kreatywnością w organizacji. Kreatywni jesteśmy codziennie, w różnych porach dnia, a nie tylko w czasie organizowanych doraźnie spotkań i warsztatów. Poszczególne elementy systemu zarządzania kreatywnością (np. ludzie, procesy, niematerialne i materialne środowisko pracy) powinny wzajemnie się wspierać, pobudzając aktywność twórczą zespołów, także w sytuacjach całkiem nieformalnych i spontanicznych.

Poznaj szerszy kontekst:

🔎 O technikach kreatywnego myślenia przeczytasz tutaj.

🔎 O procesie twórczym przeczytasz tutaj.

🔎 O burzy mózgów i dobrych praktykach brainstormingu przeczytasz tutaj.

🔎 O klimacie dla kreatywności przeczytasz tutaj.

🔎 O motywowaniu do zachowań kreatywnych przeczytasz tutaj.

🔎 O kreatywności człowieka przeczytasz tutaj.

🔎 O rodzajach kreatywnych pomysłów przeczytasz tutaj.

📚 Cechy osób kreatywnych i kreatywność człowieka.  Na wiele pytań dotyczących kreatywności człowieka odpowiedzieliśmy tutaj.

Referencje / References:

Na podstawe: Nęcka, E., Orzechowski, J., Gruszka, A. (2019), Trening Twórczości, Smak słowa, Sopot.

 

Co myślisz? Podziel się opinią!
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0

Ten artykuł został napisany przez człowieka, bez udziału sztucznej inteligencji.

Udostępnij:
NAJNOWSZE WPISY