Mieszko Olszewski PhD na NoAutomata zdjęcie.

Brainsteering: ustrukturyzowana odmiana burzy mózgów

Czytaj w 6 min.
Autor: Mieszko Olszewski
📅 11 kwietnia 2024
NoAutomata.com Kreatywność w Organizacji na Linked-in logo.
Obserwuj!

🎯 Korzyść: Brainsteering to ustrukturyzowana odmiana burzy mózgów, która pomaga przezwyciężyć niektóre mankamenty tradycyjnej burzy mózgów, ukierunkowując kreatywność zespołu tam, gdzie jest ona rzeczywiście pożądana z punku widzenia interesów i ograniczeń organizacji.
🔎 Czas: 3-5h. 

Na czym polega Brainsteering?

Na temat burzy mózgów pisaliśmy szczegółowo 📚 tutaj

Brainsteering - ukierunkowana burza mózgów Brainsteering to ustrukturyzowana odmiana burzy mózgów, która pomaga przezwyciężyć niektóre niedoskonałości tradycyjnej burzy mózgów.

Autorami techniki brainsteering są bracia, a zarazem konsultanci McKinsey, Kevin i Shawn Coyne. Technika została opisana w książce pt. Brainsteering: A Better Approach To Breakthrough Ideas, opublikowanej po raz pierwszy w 2011 roku.

Autorzy techniki twierdzą, że tradycyjna burza mózgów posiada wiele wad i mankamentów, które sprawiają, że jej efektywność nie jest optymalna. A oto kilka z nich:

  • Grupa nie bierze pod uwagę możliwości i ograniczeń organizacji.
  • Grupa nie pracuje w sposób optymalny, z równym zaangażowaniem.
  • Grupa pracuje nad kilkoma problemami jednocześnie, przedwcześnie kończąc sesję.
  • Grupa nie ma klarownej wizji dalszych działań.

Brainsteering proponuje Kreatywność ukierunkowana w brainsteering alternatywne, bardziej ustrukturyzowane podejście, które ukierunkowuje kreatywność grupy tam, gdzie jest ona rzeczywiście pożądana z punku widzenia interesów i ograniczeń organizacji. Ponadto, technika ta stymuluje zaangażowanie i aktywny udział uczestników, a także umacnia ich determinację w poszukiwaniu odpowiedzi na kluczowe pytania.

Procedura postępowania w Brainsteering:

A oto i procedura postępowania w brainsteering – seven steps to better
brainstorming:

Krok 1. Rozpoznanie kryteriów decyzyjnych organizacji 

❎ Błędy popełniane w tradycyjnej burzy mózgów:

Wiele pomysłów wygenerowanych w czasie tradycyjnej burzy mózgów nie ma szans na realizację, ponieważ ich wdrożenie wykracza poza możliwości organizacji. Apele o myślenie „poza schematami” (outside-the-box) nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, jeśli te „schematy” stanowią realne ograniczenia uwarunkowane zasadami, sytuacją ekonomiczną organizacji oraz otoczeniem rynkowym i instytucjonalnym, w którym działa.

✅ Podejście w Brainsteering:

Należy 🩺 zdiagnozować ograniczenia dla kreatywności w organizacji – co decyduje o tym, że niektóre pomysły są uznawane za wartościowe i realizowane, a inne nie:

  • Jakie kryteria są stosowane podczas oceny pomysłów?
  • Jakie kryteria są stosowane podczas selekcji pomysłów?
  • Czy można zmienić te kryteria lub je ustanowić, gdy nie istnieją?
  • Jakie pomysły uznawane są w organizacji za dobre?
  • Jakie pomysły uznawane są w organizacji za wykonalne?
  • Jakie pomysły są najczęściej realizowane w organizacji?

🧠 Korzyści: Wygenerowane w czasie burzy mózgów pomysły mają większą szansę na wdrożenie.

Krok 2. Zadawanie właściwy pytań

❎ Błędy popełniane w tradycyjnej burzy mózgów:

Brak właściwej organizacji i struktury pracy zmniejsza efektywność burzy mózgów – uczestnicy konkurują o czas na przedstawienie pomysłów, omawiają kilka tematów jednocześnie itd.

✅ Podejście w Brainsteering:

Należy zorganizować warsztat wokół zbioru odpowiednich pytań, które zespół będzie badał w podgrupach podczas sesji generowania pomysłów (→ krok 4 i 5). Łącznie należy opracować około 15-20 pytań na warsztat dla około 20 osób.

Właściwe pytania mają dwie cechy:

  1. 👓 Zmuszają uczestników do przyjęcia nowej perspektywy.
  2. Ograniczają przestrzeń konceptualną, którą zespół będzie eksplorował, ale nie są tak restrykcyjne, aby wymuszać określone odpowiedzi.

A oto kilka ❓ przykładowych pytań, które producent obuwia sportowego mógłby zadać, pragnąć opracować nowy, innowacyjny produkt:

  • Jakie są najczęstsze problemy, z jakimi borykają się biegacze podczas długich dystansów?
  • Jakie nowe technologie można wykorzystać, aby stworzyć buty, które zmniejszą ryzyko kontuzji?
  • Jakie inspiracje można zaczerpnąć z innych dziedzin (np. biomechaniki, chemii organicznej)?
  • Jakie nowe technologie amortyzacji można wykorzystać, aby zmniejszyć ryzyko kontuzji?
  • Jakie inteligentne funkcje można dodać do butów, aby monitorować postępy i motywować użytkowników?

🧠 Korzyści: Pytania pobudzają kreatywność oraz porządkują pracę grupy.

Brainsteering ukierunkowuje kreatywność - burza mózgów.
Ilustracja 1. Znajomość ograniczeń oraz możliwości organizacji ukierunkowuje kreatywność zespołu tam, gdzie jest ona rzeczywiście pożądana. Źródło: Midjourney.com

Krok 3. Zespół

❎ Błędy popełniane w tradycyjnej burzy mózgów:

Do udziału w burzy mózgów często zapraszane są osoby ze względu na stanowisko, jakie pełnią w organizacji, a nie na posiadaną wiedzę i umiejętności.

✅ Podejście w Brainsteering:

Do udziału w sesji burzy mózgów należy zaprosić odpowiednie osoby, czyli takie, które posiadają wiedzę i doświadczenie niezbędne do udzielenia odpowiedzi na postawione pytania (→ krok 2). Grupa brainstormingowa powinna obejmować osoby z doświadczeniem bezpośrednim (tzw. osoby z pierwszej linii), np. z działu obsługi klienta czy przedstawicieli handlowych.

🧠 Korzyści: Wybór odpowiednich osób może pomóc zidentyfikować nieoczekiwane problemy oraz odkryć nowatorskie rozwiązania.

Krok 4. Podział na podgrupy

❎ Błędy popełniane w tradycyjnej burzy mózgów:

Tradycyjna burza mózgów prowadzona jest zazwyczaj w dużej grupie, przez co sesja bywa nużąca, a nie wszyscy uczestnicy mają okazję oraz odwagę się wypowiedzieć (duża grupa może wzmagać lęk przed oceną).

✅ Podejście w Brainsteering:

  • Należy podzielić uczestników sesji na kilka podgrup.
  • Każda podgrupa powinna pracować równolegle z 5-6 pytaniami, innymi niż pozostałe grupy.
  • Każda podgrupa powinna pracować z tematami (pytaniami), na których najlepiej się zna.
  • Należy utworzyć osobną grupę dla tzw. zabójców pomysłów (np. szefostwa, gadulskich, ekspertów itd.), tak by ich obecność nie blokowała kreatywności pozostałych grup.

🧠 Korzyści: efektywne wykorzystanie czasu i umiejętności uczestników, szersze spojrzenie na problem, większa swoboda wypowiedzi.

Krok 5. Generowanie pomysłów

❎ Błędy popełniane w tradycyjnej burzy mózgów:

W czasie tradycyjnej burzy mózgów grupa rozprasza energię, próbując rozwiązać kilka problemów jednocześnie; sesja zamykana jest przedwcześnie, po doświadczeniu impasu twórczego lub pierwszych trudności.

✅ Podejście w Brainsteering:

  1. Każda grupa pracuje nad jednym pytaniem przez 30 minut.
  2. Pomysły, które nie dotyczą omawianego w danym momencie pytania są parkowane.
  3. Kreatywność potrzebuje czasu, nie można zrażać się początkowymi trudnościami.
  4. Początkowo sesja może przypominać tradycyjną burzę mózgów. Rezultaty nie pojawią się natychmiast, ale z czasem i konsekwencją w działaniu, gdy podgrupy zaczną udoskonalać pierwsze, niedoskonałe jeszcze pomysły.
  5. Aby zmotywować zespół, warto przedstawić przykłady problemów, które zostały rozwiązane z sukcesem przy pomocy techniki Brainsteering.

🧠 Korzyści: zogniskowanie twórczej energii na konkretnych obszarach problemowych, zwiększona motywacja do działania oraz konsekwencja w realizowaniu celów.

Krok 6. Podsumowanie sesji burzy mózgów

❎ Błędy popełniane w tradycyjnej burzy mózgów:

W tradycyjnej burzy mózgów pomysły oceniane i wybierane są kolektywnie, przez wszystkich uczestników spotkania, przez co często wygrywają pomysły najbardziej popularne, a nie najlepsze z punktu widzenia interesów organizacji. Ponadto, należy pamiętać, że tylko nieliczni uczestnicy sesji posiadają na tyle dogłębne zrozumienie sytuacji (organizacji oraz jej otoczenia), aby podjąć realną decyzję wdrożeniową czy inwestycyjną.

✅ Podejście w Brainsteering:

Każda grupa powinna zawęzić listę pomysłów wygenerowanych w trakcie sesji burzy mózgów do kilku (jej zdaniem) najbardziej wartościowych, a następnie przedstawić je całej grupie. Zamiast wybierać zwycięzców, warto zakończyć sesję, omawiając szczegółowo kolejne kroki: w jaki sposób dokonany zostanie wybór najlepszych pomysłów oraz w jaki sposób uczestnicy dowiedzą się o podjętej decyzji.

🧠 Korzyści: wybór rozwiązań efektywnych, a nie najbardziej popularnych, transparentność procesu decyzyjnego, struktura procesu pozwala każdemu uczestnikowi grupy wyrazić swoje zdanie.

Krok 7. Informacja zwrotna po zakończeniu sesji

❎ Błędy popełniane w tradycyjnej burzy mózgów:

Uczestnicy nie otrzymują informacji na temat dalszych losów pomysłów.

✅ Podejście w Brainsteering:

Decyzje dotyczące pomysłów powinny być podejmowane szybko – wraz z upływem czasu zmniejszają się szanse na ich wdrożenie. Należy poinformować uczestników sesji burzy mózgów o decyzjach dotyczących ich pomysłów, nawet jeśli zostały one odrzucone. Odrzucenie pomysłów powinno być odpowiednio uzasadnione tak, aby uczestnicy mieli możliwość zrozumieć proces decyzyjny oraz udoskonalić swoje pomysły w przyszłości.

🧠 Korzyści: otwarta komunikacja motywuje uczestników do udziału w kolejnych burzach mózgów oraz do zaangażowania we wdrażanie pomysłów.

Brainsteering to odmiana burzy mózgów.
Ilustracja 2. W plątaninie pomysłów, czyli technika Brainsteering oczami sztucznej inteligencji. Źródło: Midjourney.com

Nota finalis 

⚠ Uwaga! Pamiętaj, że żadna technika kreatywnego myślenia czy oceny pomysłów nie zastąpi holistycznego programu zarządzania kreatywnością w organizacji. Kreatywni jesteśmy codziennie, w różnych porach dnia, a nie tylko w czasie organizowanych doraźnie spotkań i warsztatów. Poszczególne elementy systemu zarządzania kreatywnością (np. ludzie, procesy, niematerialne i materialne środowisko pracy) powinny wzajemnie się wspierać, pobudzając aktywność twórczą zespołów, także w sytuacjach całkiem nieformalnych i spontanicznych.

Poznaj szerszy kontekst:

🔎 O technikach kreatywnego myślenia przeczytasz tutaj.

🔎 O procesie twórczym przeczytasz tutaj.

🔎 O burzy mózgów i dobrych praktykach brainstormingu przeczytasz tutaj.

🔎 O klimacie dla kreatywności przeczytasz tutaj.

🔎 O motywowaniu do zachowań kreatywnych przeczytasz tutaj.

🔎 O kreatywności człowieka przeczytasz tutaj.

🔎 O rodzajach kreatywnych pomysłów przeczytasz tutaj.

📚 Cechy osób kreatywnych i kreatywność człowieka.  Na wiele pytań dotyczących kreatywności człowieka odpowiedzieliśmy tutaj.

 

Co myślisz? Podziel się opinią!
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
Udostępnij:

Ten artykuł został napisany przez człowieka, bez udziału sztucznej inteligencji.

Przypominam, że wszystkie zamieszczone w serwisie treści i autorskie ilustracje są chronione prawami autorskimi.
Udostępniam je na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa - użycie niekomercyjne - bez utworów zależnych 4.0 Polska (CC BY-NC-ND 4.0 PL ), o ile nie jest to stwierdzone inaczej.

NAJNOWSZE WPISY